Başbakan Ahmet Davutoğlu 'Sur'u İhya Projesi'nin detaylarını açıkladı.
Başbakan Davutoğlu, ''Diyarbakır şehirken Paris bir köy bile değildi. Dört Ayaklı Minare'yi düşünün bir de Eyfel Kulesi'ni. Biri ne kadar zarif ise diğeri o kadar hantal ve kaba'' dedi.
Başbakan Ahmet Davutoğlu, Diyarbakır'daki tarihi Hasan Paşa Hanı'nda yaptığı konuşmada Sur'u yeniden ihya edeceklerini söyledi. Sur'u yüreğe benzeten Davutoğlu "Diyarbakır'a anlayan insan yüreğini anlar, insan yüreğinden anlayan Diyarbakır'ı anlar" diye konuştu.
Diyarbakır Sur'u baştan başa yenileyeceklerini belirten Davutoğlu, buradaki konuşmada yapılacakları madde madde sıraladı.
İşte Davutoğlu'nun açıklamalarından satır başları:
"Paris köy bile değildi"
Diyarbakır insanlık tarihinin hülasası gibidir. Kudüs'te ve Diyarbekir'de bunu hissedersiniz. Evliya Çelebi, Ulu Cami için Hz. Musa tarafından inşa edildiğini söyler. Mimariye bakarsanız kimisi Selçuklu stili, kimisi Artuklu, kimisi Osmanlı....
Bugün sizinle paylaşacağım bütün düşüncelerimiz her şeyden önce Diyarbakır'a hürmetimizin eseridir. İnsanlık birikimine saygının eseridir. Diyarbekirlilere saygımızın eseridir. Yürek şehir Sur'a saygımızın eseridir.
Diyarbakır'a Doğu'nun Paris'i diyorlar. Ne Paris'i... Diyarbakır şehirken Paris köy bile değildi.
"Çözüm Süreci aslında yeni bir inşa süreciydi"
Sayın Cumhurbaşkanımızın 2005'teki konuşmasından itibaren başlattığımız Çözüm Süreci aslında yeni bir inşa süreciydi. Bizi parçalayanlara karşı bir inşa hareketiydi.
2016 kritik bir yıl. Bir tarafta Sykes Picot bir tarafta Kuddül Amara... Aynen Çanakkele'nin İstanbul'u koruması gibi Kuddül Amara da Bağdat içindi. Bağdat'ı kaybettik... Şimdi 100 yıl sonra Diyarbakır'ın bu güzel ortamından sesleniyorum. Bütün ideallerimiz birleşecek ya da bizi lime lime parçalamaya çalışacaklar. 2005'ten bu yana hep birleştirmeye çalıştık.
"Vatandaşların herhangi bir kesimini dışlamaya kimsenin hakkı yoktur"
Devletimizin şefkat elini de, kudret elini de birlikte kullandık. Devletimiz dediğimizde bu hepimizin. Vatandaşların herhangi bir kesimini dışlamaya kimsenin hakkı yoktur. Biz, bütün bu hesapları bozma amacıyla en kararlı şekilde terörün üzerine gittik. Bir kez daha ilan ediyorum. Sur'un, Cizre'nin, Mardin'in bütün sokakları, bu ülkenin dağları ovaları huzur bulana kadar gece gündüz uyumayacağız. Bir tarafta bu kararlılığımız varken şefkat elimizle de bütün halkımızın yanında olacağız.
"Herkesi temsil ediyoruz"
Terörle mücadele devam ederken Mardin'de iki ay önce Birlik Huzur Demokrasi Eylem Planı ile vatandaşlarımızın yanında olmak üzere harekete geçtik. Söz vermiştim, 'Bundan sonra her Cuma bir ilde olacağım' Gücümüz yettikçe bunun gereğini yaptım.
Hiçbir vatandaşımızın mağdur olmasına izin vermeyeceğiz. Türkiye, 80'lerin, 90'ların Türkiyesi değil. Biz bize oy versin, vermesin her vatandaşımızı temsil ediyoruz. Bu mesajları Batıda da verdik.
"Sare Hanım'a söyledim, Sur'da bir evim olsun istiyorum"
Bizi son derece güçlü bir mesajla ağırladınız. Biz de bütün imkanlarımızla gereğini yapacağız. Her zaman Diyarbakır'da olacağız. Biz bu topraklara sevgi tohumları ekmeye geldik. Bir idealimden de bahsedeyim. Sare Hanım'a söyledim. Sur'da bir evim olsun istiyorum.
"Yangın yerinde gül yetiştireceğiz"
Her bir ilçe için ayrı ayrı çalışıyoruz. Amacımız insanı korumak, mekanı korumak. Zamanın dokusuna uygun şekilde hayatı normalleştirmek. İnsanı korumayan, insana hitap etmeyen hiçbir proje karşılığını bulamaz. Sur'u barikatlarla yaşanmaz hale getiren... Hastanelere girişi engelleyenler karşılarında çok kararlı bir irade görünce burada barınamadılar. Başka bir hesabın içine girdiler. Sur'u da ihya ve inşa edeceğimizi duyurduğumuzda birtakım dedikodularla vatandaşlarımızın kafasını bulandırmaya çalıştılar. Sur'u insansızlaştırmak istiyorlar dediler. Sur'u kentsel dönüşüm ile rant alanı haline getirmek istiyorlar dediler. Siz bizim zihnimizdeki Diyarbakır sevgisini bilseniz aynaya bakmaya utanırsınız. Vatandaşlarımızın rızası dılında hiçbir adım atılmayacaktır. Sizinle istişare ederek yapacağız. Sur'u bu haliyle bırakmayacağız. En güzel şeklilde inşa edeceğiz. Yangın yerinde gül yetiştireceğiz.
Mülkiyet hakkına riayet edilecek. Mimari doku kesinlikle korunacak. Kimse tereddüt etmesin. Burada mülkü olanlar eldeki imkanlarla neler yapılacaksa yapma hakkına sahip olacaklar. Kirada olanlar kira öder gibi ev sahibi olacak şekilde düzenleme yapıyoruz.
"UNESCO ve koruma amaçlı imar planı esas alınacak"
Sur'un rant alanı haline dönüştürüleceğini iddia edenler... Hiçbir bina dışarıdan bakıldığında Ulu Camii'nin minaresinden yüksek olmayacak. Bu size tahaadümüzdür. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı danışma ofisleri kuracak. Rıza dışında bir şey yapmayacağız. Bu çerçevede Sur'un mekanının korunması iki ana temele dayanacak. Birisi UNESCO kültürel mirası ilan edilmişti... Bir kere bu miras çerçeve dışında tek bir adım atılmayacak. İkincisi de 2012 yılında koruma amaçlı ilan planı esas alınacak. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyesi tarafından da onaylanmış plandır. Onlar neye karşı çıkıyorlar? devlet ile milletin bütünleşmesine karşı çıkıyorlar. Kaygıları kendilerinin istismar edeceği bir alanın yok olmasıdır. Toledo dediğimde farklı yere çektiler. Bunlar medeniyet cahili. Toledo'nun her bir kulesinin birbirine benzediğini bilmez. Çünkü zihinleri ya Franco'ya ya da Stalin'e çalışır. UNESCO gibi kültür mirasına alındığını da bilmezler. Öyle bir biblo şehir kuracağız ki herkes buraya akacak.
"Hevsel Bahçeleri korunacak"
Hevsel Bahçeleri'ni koruyacağız. Ve Ulu Camii... Gözümüzün nuru gibi koruyacağız. Restorasyonunu yaptık. Meydanı da bir inanç turizmi alanı olarak hizmete açacağız.
Sur ve içkale vardır. Burada Hz. Süleyman ile şereflenmiştir. İçkaleyi koruyacağız.
Ali Paşa ve Lale Bey mahalleleri... Diyarbakır aslına uygun şekilde ihya sürecini gerçekleştirecek. Bu olaylar olmasa da uygulamaya koymak istediğimiz plandı.
MADDE MADDE DİYARBAKIR SUR'U İHYA PROJESİ...
- UNESCO Kültürel Mirası çerçevesinde Diyarbakır surları korunacak. Eksik olan bölümlerini aslına uygun olarak yeniden yapacağız. Her bir burç kültürel alana dönüşecektir.
- UNESCO Kültürel Miras listesinde yeralması hasebiyle Hevsel bağlarını hem koruyacağız hem de tanınır, bilinir kılacağız. Oraları insanlığın hizmetine, ziyaretine açacağız.
- Ulu Camii ve civarını ve meydanını da bir inanç turizmi alanı olarak herkesin ziyarete açık hale getireceğiz. Ulu Camiiyi gözümüzün nuru gibi koruyacağız.
- İç kalenin içerisindeki tarihi eserleriyle birlikte tamamıyla tarihi eserlerin dokusuna uygun olarak yeniden inşa edeceğiz.
- Ali Paşa ve Lale Bey Mahalleleri aslına uygun bir şekilde ihya sürecini gerçekleşeceğiz.
- Ciddi tahribat görmüş Fatih Paşa, Dört ayaklı minare yeniden tanzim edilecek. Fatih Paşa'nın yanık halini görüp de ağlayan bir Kürt anne var ya. Hepimize tercüman olmuştu, 'Biz bunun için mi buralarda yaşadık' demişti. Fatih Paşa'nın her taşını en ince işçilikle inşa ve ihya edeceğiz. Orayı niye yaktılar biliyor musunuz.
- GAzi Caddesi'nin imarını özel bir planla gerçekleştireceğiz. Her şey Diyarbekir'in kültürüne uygun olacaktır.
HDP'li belediyelerin tek bir dertleri var teröristler için çukur kazmak ve barikat yapmak.
Bilinsin ki, bundan sonra hiçbir kimse Diyarbekirli'nin evine gelip de 'Kapını açık tutacaksın' diyemeyecek, tehdit edemeyecek. Vatanımızın ve milletimizin her ferdin namusu, ahlakı devletin borcdur.
- Esnafımızın kredi borçlarıyla ilgili bir çalışma yürütüyoruz. Terörden mağdur olmuş esnaflarımızın mağduriyetlerini gidermek için faizsiz kredi dahil her türlü imkanı devreye sokacağız.
- Gazi Caddesi ve ekonomik hayat canlanacak.
- Mesken alanlarında özgün Diyarbakir bazal taşının ve özgün Diyarbakır mimarisinin olmasına özen göstereceğiz. Diyarbakır'ın o güzel eyvanları ve ev kültürünün yaşamasını gerçekleştireceğiz.
- Dicle'yi Diyarbakır'dan, Diyarbakır'ı Dicle'den ayırmak mümkün değildir.
- Diyarbakır'lı büyük mütefekkir Ali Emiri'nin adına bir kütüphane inşa edeceğiz. Onun adını yaşatacak Diyarbekir'e en güzel kütüphanelerden birini inşa edeceğiz inşallah.
- Hamid-i Ahmedi; yani Hamid Aytaç rahmetli. Onun mirasını yaşatmak için Diyarbekir'de büyük bir hat okulu inşa edeceğiz.
- Diyarbekir musikisinde Celal Güzelses adına bir musiki cemiyeti inşa edeceğiz inşallah.
- Cahit Sıtkı Taranca, Sezai Karakoç gibi Diyarbakır aşıklarının gurur duyacağı bir Diyarbakır inşa edeceğiz. Gerçi Tarancı rahmetli oldu ama Karakoç üstad mutlaka bunları görecektir inşallah.
Yaraları tek tek saracağız.
Aç ve açıkta tek vatandaşımızı bırakmayacağız
Diyarbakır'ın kapanan iş yerleri, duran ekonomik hayatı tekrar canlandırılacak.
Diyarbakır'da kapanan otellerin tek tek açılmasına destek olacağız.
Diyarbekir bütün güzel şehirlerimiz gibi geleceğe ümitle bakacak. Ülkemizin bütün şehirleriyle birlikte önümüzdeki on yılların yükselen sadece Türkiye'de değil, dünyada dahi örnek olarak anılan bir şehir haline gelecektir.
Diyarbekir bizim şerefimizdir, şerefimizi nasıl koruyacaksak, Diyarbekir'i öyle koruyacağız.




